Side Antik Kenti

Antik kentManavgat, AntalyaSon güncelleme: 21 Ekim 2026

Side, Antalya'nın Manavgat ilçesinde, denize uzanan 350-400 metre genişliğindeki bir yarımada üzerine kurulmuş antik kent ve ören yeridir. Adı Anadolu dilinde "nar" anlamına gelir. Yarımadada tiyatro, hamamlar, sütunlu caddeler, çeşmeler, su yolu, hastane yapısı ve tapınak kalıntıları bir arada görülür. Kent MÖ 2. yüzyılda en parlak dönemini yaşamış, imar edilerek bilim ve kültür merkezine dönüşmüştür.

Deniz kıyısında Apollon Tapınağı'nın sütunları — antalya.gov.tr · Kaynak

Antik kentin büyük kapısı — Bilinmiyor · CC BY-SA 3.0

Antik tiyatro ve yarımadanın havadan görünümü — muze.gov.tr · Kaynak

Antik tiyatronun oturma basamakları — kulturportali.gov.tr · Kaynak

Çiçekli çayır ardında antik su kemerleri — kulturportali.gov.tr · Kaynak

Sütunlu cadde kalıntıları — kulturportali.gov.tr · Kaynak

Gece aydınlatılmış Apollon Tapınağı — kulturportali.gov.tr · Kaynak

Agoradaki yuvarlak planlı tapınak kalıntısı — kulturportali.gov.tr · Kaynak

Apollon Tapınağı'nın sütunları ve dağılmış mermer bloklar — kulturportali.gov.tr · Kaynak

Antik tiyatronun havadan görünümü — muze.gov.tr · Kaynak

Yarımada ve limanın havadan görünümü — muze.gov.tr · Kaynak

Gün batımında Apollon Tapınağı — antalya.gov.tr · Kaynak

Tiyatronun yanındaki kalıntılar ve yerleşim — muze.gov.tr · Kaynak

Kentin tarihi

Yazıtlar Side'nin geçmişinin Hititlere kadar uzandığını gösterir; kuruluşunun MÖ 7. yüzyıldan önceye dayandığı söylenir ve Yunanlar aynı yüzyıldaki göçlerle buraya ulaşmıştır. Sideliler MÖ 3. yüzyıla kadar kente özgü, Hint-Avrupa kökenli ve bugün hâlâ tam olarak çözülememiş bir dil konuşmuştur. Önce Lidyalıların denetimine giren kent MÖ 547-546'da Pers egemenliği altına girdi, MÖ 334'te İskender'e kapılarını açtı, MÖ 188'deki Apameia Barışı sonrasında ise Bergama Krallığı'na bırakıldı. Büyük ticaret donanması ve köle ticaretiyle zenginleşen Side, MÖ 78'den sonra Roma egemenliğine girmiş, 2. ve 3. yüzyıllarda bölgenin ticaret merkezi olmuştur. Gelişimi 7.-9. yüzyıllardaki Arap akınlarıyla sona erdi; kazılarda büyük bir yangının ve çok sayıda depremin izleri bulundu, kent 12. yüzyılda tümüyle boşaldı ve Arap coğrafyacı El İdrisi buradan ölü bir kent olarak, "Yanmış Antalya" adıyla söz etti.

Görülecek yapılar

MS 2. yüzyıla tarihlenen tiyatroda oturma sıralarının bir bölümü, kemer ve tonoz sistemiyle kurulmuş yapay bir yamacın üzerine oturur; bu çözüm Anadolu'da başka hiçbir tiyatroda yoktur, sahne binası da üç katlıdır. Apollon Tapınağı sütunlu caddenin sonunda, antik limanın girişinde durur ve üzerinde Medusa kabartmaları görülür. Bu tapınak ile bitişiğindeki Athena Tapınağı, Roma Barışı döneminde kentin baş tanrısı ve baş tanrıçası adına yapılmıştır; ören yerinin tanıtımında iki tapınağın mümkünse gün batımı saatinde görülmesi öneriliyor. Side Müzesi antik bir hamam yapısı olan Agora Hamamı içindedir; sergilenen eserlerin büyük bölümü kentteki kazılardan çıkan Helenistik, Roma ve Bizans dönemi buluntularıdır.

Yarımadadaki yerleşim

Yarımadada Selçuklu ve Osmanlı dönemine ait herhangi bir yapı yoktur. Girit Adası'ndan gelen göçmenler 1895-97 yıllarında yarımadanın uç kısmında kurulan köye yerleştirilmiştir. Side bugün Manavgat'a bağlı bir mahalledir; ören yeri Side Müze Müdürlüğü'ne bağlıdır.

Ziyaret bilgileri

Açılış saatleri: 08:00–19:00; gişe 18:30'da kapanır
Nasıl gidilir: Yarımada, Antalya'nın 80 km doğusunda ve Manavgat'ın 7 km güneybatısında yer alır. Ören yeri girişi Side Mahallesi, Liman Caddesi No:2 adresindedir.

Bu bilgiler 20 Ekim 2026 tarihinde kaynaklardan derlendi; saat ve ücretler değişebilir, gitmeden önce resmî kaynaktan kontrol edin.